چگونه از ماهی قرمز نگهداری کنیم؟

Hossein Ghahramani's picture
گردآوری و ترجمه
حسین قهرمانی

سفره هفت سین نوروز ما میهمان کوچکی دارد که به شاد ترین روز های آغازین سال حس شادابی و زندگی می بخشد. ماهی قرمز، ماهی گلی یا ماهی عید، اینکه نامش چیست چندان اهمیتی ندارد؛ موضوع مهم این است که این موجود زنده دوست داشتنی طول عمری برابر باحد اقل 5 تا 10 سال دارد که به 25 سال نیز می رسد. طول ماهی قرمز که به آن گُلد فیش نیز گفته می شود می تواند به بیش از 25 سانتی متر برسد. احتمالا شگفت زده شده اید! زندگی این میهمان نورورزی، بسیار بیشتر از آن 10 روز و اندی است که اکثر ما فکر می کنیم. اما برای اینکه رسم میزبانی را به جا آورده باشیم پیش از هر چیز بهتر است به چندین پرسش پاسخ دهیم. مکان مناسب برای زندگی ماهی قرمز چگونه باید باشد؟ مواد غذایی مناسب برای رشدش چیست و به چه مراقبت هایی نیاز دارد؟ پاسخ تمام این پرسش ها را می توانید به طور کامل در 4 بخش از این مقاله دنبال کنید و با مهیا کردن شرایط مناسب برای زندگی این دوست کوچک، در کنارش احساس بهتری داشته باشید.

بخش اول: نگهداری ماهی قرمز در تنگ ماهی (پیشنهاد نمی شود)
1
بزرگترین تنگ ماهی و ظرف شیشه ای ممکن را برای نگهداری ماهی قرمز تهیه کنید.

تنگ ماهی با آن ابعاد مرسوم برای نگه داری ماهی قرمز به هیچ عنوان کافی نیست. سایز مورد نیاز در کمترین حالت ممکن برای نگه داری تنها یک ماهی قرمز 20 لیتر است.

  • کمترین میزان مورد نیاز: به ازای هر سانتی متر طول ماهی قرمز، یک تا دو لیتر آب نیاز است. برای یک ماهی قرمز با طول 5 سانتی متر به ظرفی با گنجایش 5 تا 10 لیتر آب نیاز دارید.
  • توجه داشته باشید که شکل ظرف به گونه ای باشد که سطح آب دارای بیشترین مساحت باشد. سطح آب بیشتر به تبادل هوا به درون آب کمک میکند. اگر از تنگ ماهی کروی شکل استفاده می کنید بهتر است بیش از دو سوم از آب پر نشود تا سطح آب بیشتری با هوا در تماس باشد. سطح آب بیشتر اهمیتش حتی بیش از مقدار آب بیشتر است. کمبود اکسیژن منجر به مرگ ماهی قرمز خواهد شد. 
2
کمترین تعداد ماهی با کوچکترین سایز ممکن را انتخاب کنید.

تعداد ماهی بیشتر با سایز بزرگتر به معنای فضای بیشتری است که برای نگهداری ماهی قرمز مورد نیاز است. هنگام خرید، یک ماهی قرمز چابک با رنگ روشن تر انتخاب مناسب تری خواهد بود.

3
تنگ ماهی را بشویید.

هرگونه ناپاکی در محیط زندگی ماهی قرمز می تواند منجر به بیماری و مرگ ماهی قرمز شود. برای شستن تنگ ازهیچگونه ماده شوینده استفاده نکنید.

4
پیش از انداختن ماهی قرمز درون تنگ، شرایط آب را بسنجید.
  • اطمینان از پاکی:  کیفیت آب تنگ ماهی حکم مرگ و زندگی را برای ماهی قرمز خواهد داشت. اگر از آب لوله کشی شهری استفاده می کنید فراموش نکنید که حتما کلرزدایی شده باشد و دیگر مواد شیمیایی نیز از آب زدوده شده باشد. برای این منظور محلول "واتر کاندیشِنر" یا بهبود دهنده آب آکواریوم  خریداری کنید. در غیر این صورت بهتر است یک شب اجازه دهید که کلر موجود در آب خارج شود.
  • دمای مناسب: ماهی قرمز می تواند خود را با دما های مختلف آب تطبیق دهد اما نوع فانتزی ماهی قرمز می بایست در شرایط دمایی بین 15 تا 27 درجه سانتی گراد نگهداری شود.
5
مقداری سنگریزه تمیز کف تنگ ماهی بریزید.

سنگریزه ها علاوه بر زیبایی به خنثی سازی آمونیاک ایجاد شده در آب کمک می کند. پیش از استفاده سنگریزه ها را کاملا زیر شیر آب بشووید.

  • با خرید یک مکنده ارزان قیمت (محل فروش لوازم آکواریوم) پسماند های ایجاد شده را هر 3 روز یکبار از لابلای سنگریزه ها بیرون بکشید.
6
ماهی قرمز خود را درون تنگ ماهی بیندازید.

بهتر است آبی که ماهی در آن قرار دارد و تنگ ماهی هر دو دارای دمای یکسانی باشند. 

7
یک روز در میان و تنها برای یک بار به ماهی قرمز غذا دهید.

پر خوری بیش از کمبود مواد غذایی منجر به مرگ ماهی قرمز می شود. غذای مخصوص ماهی قرمز را در دو نوع گیاهی و حیوانی خریداری کنید.

  • جایگزین های خانگی مناسب می تواند نخود فرنگی له شده بدون پوسته خارجی، سیب زمینی آب پز، کاهو و اسفناج کاملا خرد شده باشد.
  • برای جلوگیری از پرخوری ماهی قرمز که می تواند منجر به مرگ شود، مواد غذایی که  در پنج دقیقه خورده نشده و روی سطح و کف ظرف قرار گرفته اند را از ظرف خارج کنید.
  • غذا های خشک بهتر است ابتدا خیسانده شوند.
8
بیش از نیمی از آب تنگ ماهی را هر 3 تا 4 روز تعویض کنید.

آب تعویض شده باید همان شرایط ذکر شده در گامهای بالا را دارا باشد؛ پاک، بدون کلر و با دمای مناسب. تعویض تمام آب تنگ ماهی باعث آسیب به باکتری های مفید رشد یافته در آب تنگ ماهی خواهد شد.

  • 30 درصد از آب تنگ را درون ظرف دیگری بریزید.
  • ماهی قرمز را درون این ظرف بیندازید.
  • آب تنگ ماهی را خارج کنید و با آب شیر پر کنید.
  • با حرکت چرخشی دست سنگریزه ها به هم بزنید و این آب را از ظرف خارج و دوباره پر کنید. این عمل را چندین بار تکرار کنید تا آب کاملا تمیز شود. این عمل به خارج شدن پسماند های باقیمانده لابه لای سنگریزه ها کمک می کند.
  • اکنون تمام آب را خارج کنید و آب پاک با دمای مناسب و بدون کلر را جایگزین کنید. (بهتر است در این مرحله به منظور کلرزدایی و بهبود شرایط آب از "واتر کاندیشنر" یا بهبود دهنده استفاده کنید در غیر این صورت آب مورد نیاز را از شب قبل در جایی قرار دهید تا از نظر دما، میزان PH و خروج کلر به شرایط مناسب نزدیک شود)
  • اکنون ماهی را به همراه همان 30 درصد آب باقیمانده از قبل به درون تنگ ماهی هدایت کنید. 
9
تنگ ماهی را حداقل هر 2 هفته یکبار تمیز کنید.

هنگام تعویض آب، هر دو هفته یکبار، سنگریزه ها و سطح داخلی تنگ ماهی را بدون استفاده از مواد شوینده شیمیایی بشویید.

  • در صورتی که آب پیش از دو هفته کدر و کثیف شده است بهتر است با توجه به تعداد ماهی ها ومیزان کثیفی ظرف هر هفته یا حتی دو بار در هفته تمیز شود.
  • استفاده از ابعاد استاندارد و تجهیزات مناسب آکواریوم نگهداری از ماهی قرمز را به منظور تعویض مرتب آب و تمیز کردن ظرف، بسیار ساده تر خواهد کرد.
بخش دوم: تجهیزات استاندارد و شرایط مناسب برای زندگی ماهی قرمز
1
یک مخزن با ابعاد بزرگ تهیه کنید.

تنگ ماهی با آن ابعاد مرسوم برای نگه داری ماهی قرمز به هیچ عنوان کافی نیست. سایز مورد نیاز در کمترین حالت ممکن برای نگه داری تنها یک ماهی قرمز 20 لیتر است و به ازای هر ماهی قرمز بیشتر، 20 لیتر آب بیشتر نیز مورد نیاز خواهد بود. اگر از حداقل سایز مناسب شگفت زده شده اید بهتر است بدانید که سایز ایده‌آل برای نگه داری از تنها یک ماهی قرمز نزدیک به 80 لیتر است.  

  • درواقع نبود فضای کافی جلوی رشد طبیعی ماهی قرمز را خواهد گرفت. فراموش نکنید که یک ماهی گُلدفیش معمولی می تواند 15 تا 20 سانتی متر رشد کند. برای افزایش طول عمر و البته کیفیت زندگی ماهی قرمز به یک آکواریوم با سایز مناسب نیاز دارید.
  • نبود فضای کافی باعث می شود آب سریعتر کثیف شود و همچنین ماهی برای تنفس اکسیژن کافی در اختیار نداشته باشد. 
2
مقداری شن و سنگ‌ ریزه مخصوص آکواریوم تهیه کنید.

از سنگریزه های بسیار ریز و یا بسیار درشت استفاده کنید  تا در گلوی ماهی گیر نکنند. البته بهتر است ابعاد سنگ ریزه ها درشت باشند زیرا ماهی قرمز علاقه دارد که غذای خود را در میان سنگ ریزه ها جست و جو کند.

  • سنگریزه ها را پیش از قرار دادن در مخزن به خوبی بشویید حتی سنگ ریزه هایی که در بسته بندی به فروش می رسند. بهتر است برای یک روز در آب خیس بخورند تا هرگونه ناپاکی از سطح سنگ ریزه ها پاک شود. برای شستشوی سنگریزه ها از مواد شوینده استفاده نکنید.
3
فراموش نکنید که فضای مخزن نور کافی و تزئینات مناسب داشته باشد.

ماهی قرمز به نور احتیاجی ندارد اما نور کافی به دیده شدن بهتر ماهی کمک می کند. فضای آکواریوم را برای 8 تا 12 ساعت روشن نگه دارید.

  • برای ایجاد فضای طبیعی جهت رشد و نمو ماهی قرمز در میانه آکواریوم تعدادی تخته سنگ  و گیاه مصنوعی قرار دهید. مراقب باشید که آیتم های تزئینی کناره های تیز و برنده نداشته باشند. 
4
یک فیلتر آب نصب کنید.

فیلتر آب ضایعات و پسماند های ماهی و مخزن را توسط باکتری های مفید تجزیه می کند. همچنین با جذب مواد معدنی و کربن از تغییر رنگ و بوی مخزن ماهی جلوگیری می کند. تمامی این موارد با فراهم کردن آب پاک به صحت و سلامت ماهی قرمز کمک می کنند. چهار نوع فیلتر متفاوت برای مخازن و اکواریوم ها در بازار موجود است:

  • فلتر های اینترنال یا داخلی: ابعاد کوچکی دارند و درون آکواریوم نصب می شوند. این نوع فیلتر به دلیل ابعاد کوچکش بیشتر برای مخازن کوچک تر از 75 لیتر استفاده می شود.
  • فیلتر HOB (آویز یا تاپ فلتر) که در لبه مخازن نصب می شود: این نوع فیلتر از یک سو آب را به درون می کشد  و از سوی دیگر آب فیلتر شده را خارج می کند. این نوع فیلتر به دلیل نگهداری آسان، بیش از انواع دیگر محبوبیت دارد و رایج تر است ونسبت به دیگر انواع فیلتر ها قیمت مناسبتری نیز دارد.
  • فیلتر سطلی (canister) که در خارج از آکواریوم قرار می گیرد : این نوع فیلتر برای مخازن آکواریو با ابعاد بیش از 150 لیتر مورد استفاده قرار می گیرد. تقریبا بی صدا است، کارآمد تر است و البته قیمتی بیش از فیلتر های آویز یا HOB دارد.
  • فیلتر های خشک و تر یا چکه ای (wet/dry) : نسبت به دیگر انواع فیترابعاد بزرگتری دارد و معمولا برای آکواریوم های آب شور با ابعاد بیش از 200 لیتر مورد استفاده قرار می گیرد. 
5
پیش از انداختن ماهی ها درون مخزن، یک دوره فیلتراسیون آزمایشی انجام دهید.

در این مرحله با اضافه کردن مقداری آمونیاک و سنجش میزان نیترات از سلامت آب برای زندگی ماهی قرمز مطمئن می شویم.

  • میزان PH، نیتریت و نیترات موجود در آب را با استفاده از کیت های سنجش موجود در بازار اندازه گیری کنید. میزان آمونیاک و نیتریت باید برابر با صفر و میزان نیترات کمتر از 20 باشد.
  • برای شبیه سازی شرایط واقعی هنگام دفع فضولات ماهی ها و دیگر پسماند ها به آمونیاک  و اطمینان از نحوه عملکرد فیلتر ها، به آب آکواریوم قطره قطره آمونیاک اضافه می کنیم تا فرایند نیتریته شدن آب آغاز شود. در نهایت با استفاده از کیت های سنجش مشخص می شود که  نیتریت موجود در آب به نیترات بی خطر تبدیل شده  و میزان نیتریت و آمونیاک موجود در آب به صفر رسیده است. این همان زمانی است که انداختن ماهی قرمز درون مخزن بی خطر خواهد بود زیرا چرخه تبدیل آمونیاک پر خطر به نیترات بی خطر به خوبی کار می کند.  
بخش سوم: نگهداری و تغذیه در شرایط استاندارد
1
ماهی را درون مخزن بیندازید.
  • اگر می خواهید بیش از یک ماهی درون مخزن نگه داری کنید توجه داشته باشید که تمام ماهی ها از یک نوع، نژاد و اندازه  باشند. متاسفانه در صورتی که ماهی های قرمز دارای نژاد، جثه و قوت متفاوت باشند به یکدیگر آسیب می زنند. به گونه های ضعیفتر غذایی نخواهد رسید و حتی ممکن است توسط دیگر گونه های قویتر مورد آسیب جدی قرار گیرند.
  • در صورتی که قصد دارید ماهی جدیدی به آکواریوم خود اضافه کنید بهتر است ابتدا این ماهی به مدت 2 هفته در ظرف دیگری قرنطینه شود تا در صورت بیمار بودن مشخص شود و از سرایت آن به دیگر ماهی ها جلوگیری شود.
2
25 تا 90 درصد آب آکواریوم را به صورت هفتگی عوض کنید.
  • هنگامی که میزان نیترات به 20 رسید، 50 درصد از آب آکواریوم را عوض کنید.
3
آکواریوم را حداقل هر هفته یکبار تمیز کنید.

حتی اگر آب آکواریوم کثیف به نظر نمی رسد ماهی ضایعاتی تولید می کند که فیلتر آب به تنهایی قادر به پاک کردن آن نیست.

  • هنگام تمیز کردن آکواریوم نیازی به خارج کردن ماهی ها از مخزن نیست. می توانید با استفاده از یک مکنده سنگریزه مخصوص آکواریوم، پسماند ها را بیرون بکشید. در هر صورت اگر به هر دلیلی مجبور به خارج کردن ماهی از مخزن شدید به جای استفاده از تور، از ظرف پلاستیکی استفاده کنید. استفاده از تور می تواند به آسانی به باله های ماهی قرمز صدمه بزند. همچنین ماهی قرمز ارز تور وحشت دارد و باعث استرس خواهد شد.
4
میزان نیتریت، آمونیاک و PH را دوباره اندازه گیری کنید.

میزان آمونیاک و نیتریت باید برابر با صفر و PH در محدوده 6.5 تا 8.25 باشد.

  • مواد شوینده صابونی برای ماهی بسیار سمی است و خیلی زود منجر به مرگ ماهی خواهد شد.  بنابراین هنگام تمیز کاری و تعوض آب دست های خود را با صابون نشویید. همچنین از آب لوله کشی به تنهایی برای پر کردن دوباره مخزن استفاده نکنید. برای این منظور بهتر است "بهبود دهنده آب آکواریوم" خریداری کنید.
5
یک روز در میان و تنها برای یک بار به ماهی قرمز غذا دهید.

پر خوری بیش از کمبود مواد غذایی منجر به مرگ ماهی قرمز می شود. غذای مخصوص ماهی قرمز را در دو نوع گیاهی و حیوانی خریداری کنید.

  • جایگزین های خانگی مناسب می تواند نخود فرنگی له شده بدون پوسته خارجی، سیب زمینی آب پز، کاهو و اسفناج کاملا خرد شده باشد.
  • برای جلوگیری از پرخوری ماهی قرمز که می تواند منجر به مرگ شود، مواد غذایی که  در پنج دقیقه خورده نشده و روی سطح و کف ظرف قرار گرفته اند را از ظرف خارج کنید.
  • غذا های خشک بهتر است ابتدا خیسانده شوند.
  • غذای ماهی را هر روز در یک زمان مشخص و در یک نقطه مشخص از آکواریوم به ماهی های قرمز بدهید.
6
چراغ ها را خاموش کنید و اجازه دهید ماهی های قرمز کمی به خواب بروند.

اگر فکر می کردید که ماهی های قرمز نمی خوابند اشتباه می کنید. درست است که آنها پلک هایی برای بسته شدن ندارند و همچنان در آب شنا می کنند اما بدن آن ها به نوعی وضعیت خاموشی فرو می رود. برای تشخیص این موضوع می وانید ببینید که فعالیت ماهی کمتر شده و در تنها در یک ناحیه محدود از آکواریوم شناور است.

7
دمای آب آکواریوم را مطابق با فصول مختلف سال تغییر دهید.
  • برای تعیین دمای آب در آکواریوم از دماسنج های مخصوص آکواریوم استفاده کنید.
  • اگر ماهی های قرمز شما در حال زاد و ولد نیستند، مناسب ترین دما برای ماهی قرمز 23 درجه سانتی گراد خواهد بود.
  • اگر در حال زاد و ولد هستند می بایست دمای آب را مطابق با فصول سال شبیه سازی کنید. در زمستان دما را به 10 تا 12 درجه سانتی گراد برسانید و به تدریج تا فصل تولید مثل دما را به 20 تا 23 درجه سانتی گراد برسانید. ماهی قرمز در این زمان شروع به تخم گذاری می کند.
بخش چهارم: رفع مشکلات احتمالی
1
میزان اکسیژن موجود در مخزن را مدام زیر نظر داشته باشید.

اگر ماهی ههای قرمز به سمت سطح مخزن متمایل شده اند، نشان این است که سطح اکسیژن موجود در آب افت کرده است.

  • در صورتی که میزان اکسیژن، PH، آمونیاک، نیتریت و نیترات را دائما زیر نظر داشته باشید و در حد استاندارد نگه دارید و همچنین بیش از حد به ماهی های قرمز غذا ندهید، 95 درصد مشکلات هرگز بروز نمی کنند. 
2
رفع کدر شدن آب آکواریوم.

گاهی با تمام تلاش های ممکن برای حفظ شرایط مناسب باز هم کنترل اواع از دستان شما خارج می شود. رنگ آب متمایل به سبز، زرد  یا سفید می شود اما در صورتی که به موقع متوجه شوید و آب مخزن را تعوی کنید مشکل بزرگی نخواهد بود.

  • تمایل به هر رنگ خاص نشان دهنده یک مشکل متفاوت خواهد بود. ممکن است مشکل مربوط به جلبک ها یا فاسد شدن گیا هان درون آکواریوم باشد اما با تعویض آب و انجام یک چرخه نیتراتی دیگر مشکلی برای ماهی های دوست داشتنی شما پیش نخواهد امد.
3
مراقب مشکلات انگلی ماهی های قرمز باشید.

یکی از رایجترین بیماری های انگلی ماهی های قرمز، بیماری سفیدک یا Ichthyophthirius multifiliis است که در آن لکه های نقطه مانند ریزی روی پوست و باله ها ظاهر می شود و تنفس ماهی همزمان دچار مشکل می شود. این بیماری کاملا قابل درمان است.

  • ابتدا ماهی قرمز بیمار را به یک ظرف دیگر منتقل کند زیرا می تواند بیماری را به سایر ماهی ها و گیاهان در آکواریوم منتقل کند.
  • در طی 48 ساعت به تدریج با افزایش یک درجه ای دما در هر یک ساعت دمای آب را به 30 درجه سانتی گراد افزایش دهید.
  • میزان اکسیژن آب را افزایش دهید.
  • مقداری نمک مخصوص آکواریوم به آب اضافه کنید.
  • پس از چند هفته بیماری می بایست به کل درمان شود.
  • در طی 48 ساعت به تدریج با کاهش یک درجه ای دما در هر یک ساعت، دما را به 18 درجه سانتی گراد برسانید.  
4
مراقب بیماری کیسه هوا یا Swim Bladder باشید.

این نوع بیماری به خوبی قابل تشخیص است زیرا ماهی به یک طرف یا به پشت متمایل می شود. خوشبختانه این بیماری واگیردار نیست و قابل درمان است. نیازی به قرنطینه کردن ماهی نیست اما برای درمان بهتر می توانید ماهی را به ظرف جداگانه منتقل کنید.

  • علت این بیماری معمولا خوردن بیش از حد غذا، وارد شدن هوا به همراه غذا و تورم اندام های درونی است.
  • دمای آب را در محدوده 21 تا 27 درجه نگه بالا دارید. این دما به عمل هضم سریعتر کمک می کند.
  • از آنجایی که این بیماری ارتباط مستقیمی به عادات غذایی دارد برای 3 روز به ماهی هیچگونه غذایی ندهید.
  • پس از 3 روز رژیم غذایی با فیبر بالا توصیه می شود. مقداری نخود فرنگی فریز شده را بپزید تا نرم شود. مقداری از نخود فرنگی را درون آب بیندازید تا ماهی از آن تغذیه کند. بیش از یک نخود فرنگی در روز مجاز نیست.
  • نخود فرنگی را بیش از حد  نپزید زیرا در آب از هم متلاشی شده و خوردن ان را برای ماهی سخت می کند.
  • از انجایی که حرکت به سمت مواد غذایی برای ماهی بیمار سخت است می توانید با استفاده از یک خلال دندان ماده غذایی را در محدوده ای نزدیک به ماهی بگیرید.
  • پس از چند روز رژیم غذایی با فیبر بالا مشکل گوارشی ماهی را حل خواهد کرد. 
5
در صورت مرگ ماهی قرمز اقدامات لازم را انجام دهید.
  • ابتدا با استفاده از یک کیسه فریزر ماهی را با دست از مخزن خارج کنید، کیسه فریزر را پشت و رو کنید و گره بزنید.
  • وضعیت آب را همانطور که در گام های بالا توضیح داده شده است مورد سنجش قرار دهید.
  • مخزن را در صورتی که احتمال انتقال بیماری به دیگر ماهی ها وجود دارد پاکسازی و آب مخزن را عوض کنید. 
نکته ها: 
  • ماهی قرمز بدون غذا برای یک هفته به راحتی دوام خواهد آورد. پس اگر برای یکی دو روز فراموش کردید که به انها غذا دهید، جای نگرانی نیست.

  • اینکه حافظه ماهی قرمز تنها 3 ثانیه است صحت ندارد. این موضوع را می توانید از به روی آب آمدن آنها موقع غذا دادن با باز شدن ظرف غذای ماهی و بسیاری موارد مشابه دیگر اثبات کرد. گفته می شود که بعضی از گونه های ماهی از خانواده "سیکلید ها" یا Cichlids، از لحاظ ذهنی با یک کودک پنج ساله برابری می کنند. 

  • غذا های خشک را پیش از غذا دادن اجازه دهید کمی خیس بخورد تا روی سطح شناور نباشد. این موضوع از بلعیدن هوای اضافی در هنگام غذا خوردن ماهی قرمز و در نتیجه بیماری های گوارشی  و مشکلات شناوری جلوگیری می کند. 

  • ماهی قرمز از رژیم غذایی متنوع لذت می برد. می توانید چندین نوع مارک متفاوت غذای مخصوص ماهی قرمز را در اشکال و سایز های متنوع  خریداری کنید و دوبار درهفته غذای خشک، زنده و فریز شده به آنها بدهید. همچنین سبزیجات پخته شده مانند نخود فرنگی نیز می تواند انتخاب خوبی به عنوان منبع غذایی باشد. 

  • نگه داری ماهی قرمز در تنگ ماهی عمر مفیدش را به طور میانگین نزدیک به 80 درصد کاهش می دهد. در صورت امکان ماهی قرمز را حتما در یک آکواریوم با تجهیزات مناسب نگه داری کنید. 

دیدگاه

0

دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه خود، وارد سایت شوید یا ثبت نام کنید