چگونه درس بخوانیم؟

Hossein Ghahramani's picture
گردآوری و ترجمه
حسین قهرمانی

وقتی که درس خواندن را شروع می کنید، چگونه آن حجم زیاد اطلاعات موجود پیشِ رو در کتاب ها، جزوه ها و یادداشت هایتان را به قسمتی مطمئن از مغزتان منتقل می کنید؟ بهترین راه برای انتقال اینگونه اطلاعات، پرورش و ایجاد عادت های صحیح برای درس خواندن است. این کار در ابتدا نیاز به میزان زیادی تلاش و ممارست آگاهانه دارد اما بعد از مدتی جزئی از وجود شما می شود و از درس خواندن لذت خواهید برد. در گامهای زیر همراه باشید تا روش های کسب این توانایی را به شما یاد بدهیم.

گام های مقاله
1
زمان خود را مدیریت کنید.

یک برنامه ی هفتگی تهیه کنید و در ساعات مشخصی از روز را به درس خواندن اختصاص دهید. این زمان با توجه به اینکه در چه زمینه و در چه مقطع تحصیلی (راهنمایی، دبیرستان، دانشگاه، ...)درس میخوانید، می تواند متغیر باشد.

2
در بازه های زمانی 20 تا 50 دقیقه درس بخوانید.

ذهن شما در ابتدا برای شکلگیری حافظه های بلند مدت نیاز به زمان دارد بنابر این شما نمیتوانید بلافاصله یکسره درس خواندن را شروع کنید. 5 تا 10 دقیقه استراحت داشته باشید و فعالیت بدنی داشته باشید تا خون شما به جریان درآید و سطح هشیاری شما را بالا برود. چندتا پرش با انرژی یا  کمی دویدن در فضای خانه کفایت می کند.این فعالیت فقط برای سرحال شدن شماست، زیادی خودتان را خسته نکنید.

  • در برنامه خود وقت کافی برای خوابیدن اختصاص دهید. اینگونه فکر کنید که: اگر شما فقط 4 تا 5 ساعت در روز بخوابید باید زمان درس خواندنتان را 2 برابر  کنید تا به همان میزان درس خواندن بعد از خواب روزانه به مدت 7 تا 8 ساعت، مؤثر باشد. تصمیم باخودتان است. درس خواندن بیشتر و خواب کمتر؟؟! خیلی منصفانه به نظر نمی رسد. شبها خواب خوب و کافی داشته باشید و  بهترین نتیجه را هنگام درس خواندن به دست بیاورید. اگر در نیمه ی روز یا بعد از چند ساعت درس خواندن احساس خستگی و خواب آلودگی کردید و اگر با کمبود خواب مواجه شدید حتما یک چرت 20 دقیقه ای بزنید و آبی به صورت بزنید، کمی فعالیت بدنی انجام دهید و به درس خواندن ادامه دهید.
3
مکان مناسبی برای درس خواندن پیدا کنید.

باید احساس راحتی کنید. اما نه آنقدر راحت که ناخواسته به خواب بروید. تخت خواب جای مناسبی برای درس خواندن نیست مخصوصا وقتی که خسته هستید. جایی که درس می خوانید باید محیطی آرام و ساکت باشد. اگر محیط خانه مناسب نیست، کتابخانه میتواند مکان مناسبس برای درس خواندن باشد.

  • گوش دادن به موسیقی هنگام درس خواندن به خودتان بستگی دارد. بعضی افراد سکوت را ترجیح می دهند و بعضی گوش دادن به موسیقی در پس زمینه را می پسندند. اگر شما جزو گروه دوم هستید، سعی کنید هنگام درس خواندن به موسیقی بی کلام و ملایم گوش کنید. در غیر این صورت ذهن شما شروع به فعالیت بر روی دو موضوع مختلف میکند و تمرکز وکارآیی شما را پایین می آورد.
  • روشن بودن تلویزیون در محل درس خواندن به هیچ وجه ایده ی مناسبی نیست.
4
ذهنتان را خالی کنید.

اگر ذهن شما درگیر افکار مختلفی است، ابتدا افکار خود را با نوشتن یادداشتهایی روی کاغذ بیاورید و بعد شروع به درس خواندن کنید. این کار به شما کمک می کند که ذهنتا را خالی کنید و تمام تمرکزتان را متوجه درس خواندن کنید.

5
هنگام درس خواندن تنقلات بخورید.

وقتی که می خواهید درس خواندن را شروع کنید، مقداری تنقلات آماده در کنار خود داشته باشید. از خوراکی ها و نوشیدنی های  دارای انرژی زیاد و ناگهانی  خودداری کنید. چراکه این انرژی زیاد ناگهانی نیز از بین میرود و میل شدیدی به خواب به وجود می آورد. مواد غذایی دارای کربوهیدرات بخورید که نه تنها یک انرژی یکنواخت را به شما می رساند، بلکه در خون سروتونین آزاد می کند.یک ماده شیمیایی برای مغز که به شما احساس خوبی می دهد.

6
یادداشتها و جزوه های درسی خود را بازنویسی کنید.

وقتی در سر کلاس جزوه می نویسید و یادداشت بر می دارید، توجه خود را بیشتر به نوشتن معطوف کنید تا یادگیری. این به این معنی نیست که اصلا درک نکنید که چه چیزی مینویسید و نوشته هایتان را منظم و مرتب نکنید. فقط وقت خود را در کلاس به چیزی که می توانید در خانه انجامش دهید تلف نکنید. مطالب را به سرعت چک نویس کنید و سپس بلا فاصله درحالی که مطالب هنوز در ذهن شما تازه هستند در خانه آنها را پاک نویس کنید تا اگر مطلبی در یادداشت ها جا افتاده اضافه کنید. بازنویسی مطالب به نوعی یادگیری فعال گفته می شود که در آن ذهن شما به گونه ای درگیر مطالب درسی می شود که در هنگام خواندن تنها امکان پذیر نیست.

  • بهتر است 2 دفتر یکی برای "پیش نویس" و  دیگری برای "پاک نویس" داشته باشید.
  • نوشتن توضیحات بیشتر در هنگام پاکنویس از مطالب دریافتی در سر کلاس و خواندن یادداشتها باعث درک بهتر مطالب درسی میشود. همینطور با دقت کشیدن اشکال مربوطه نیز به یادگیری بیشتر کمک می کند.
7
ابتدا مطالب مهمتر را یاد بگیرید.

تمام مطالب درسی را به یکباره از ابتدا تا پایان نخوانید. ابتدا مطالب مهمتر را یاد بگیرید و در ادامه می بینید که یادگیری اطلاعات و مطالب جدیدتر با ارتباط با مطالبی که از قبل می دانستید بسیار راحت تر انجام می شود.

  • وقتی خواندن فصل جدیدی را شروع می کنید اگر ابتدا سرفصل ها، مقدمه و تیتر مطالب را بخوانید و نگاهی به کل محتوای فصل بیاندازید، یادگیری مطالب بسیار آسانتر و قابل درک تر خواهد شد.
  • زیر موارد مهم را خط بکشید.این کار به شما کمک می کند که در مرحله ی باز خوانی مطالب،  سریعتر کل مطلب را به یادآورید. همینطور می توانید با مداد در حاشیه ی کتاب خلاصه ی مطلب یا دیگر نکات مهم را یادداشت کنید.
  • نکات مهم را در صورت امکان بلند بخوانید تا حواس دیگرتان را نیز درگیر یادگیری کنید. اینکار در ضمن باعث ثبت بهتر مطالب در ذهن می شود.
  • اگر با خلاصه نویسی مشکل دارید و نمی دانید چگونه این کار را انجام دهید، مطالب را به شخص دیگری یاد بدهید. وانمود کنید که دارید به فرد دیگری که چیزی از مطلب نمیداند، درس می دهید. 
8
فلش کارت درست کنید.

تعدادی صفحه ی a4 یا هر نوع صفحه ی دیگری که در دسترس بود تهیه کنید و آنهرا به اندازه های 5 در 10 سانتیمتری تقسیم کنید و  با قیچی ببرید. در یک طرف کاغذ سوال  و در طرف دیگر جواب را با مداد بنویسید که از پشت مشخص نباشد. این کارتها را به طوری که سمت سوالات در یک طرف و جواب ها در طرف دیگر قرار داشته باشند در یک جعبه نگهداری کنید. میتوانید این کارت ها را برای اطمینان بیشتر از دیده نشدن جواب ها، تا کنید. کارت ها را به طور اتفاقی بردارید و سعی کنید که به طور صحیح و کامل به سوالات جواب دهید. اگر جواب را کامل می دانستید آنها را به یک جعبه ی دیگر منتقل کنید  و در غیر این صورت آنرا به جعبه ی سوالات برگردانید. این کار را  آنقدر ادامه دهید که دیگر در جعبه برگی باقی نماند.

  • این روش برای به خاطر سپردن معنی کلمات، فرمول ها و موارد مهم مطالب مختلف، بسیار مؤثر است.
9
مطالب را به هم ارتباط دهید.

بهترین روش برای یادگیری مطالب جدید این است که آنها را به مطالبی که از قبل می دانستید ارتباط دهید.

  • به چیزهایی که از قبل میدانستید مانند یک شعر ، قسمتی از یک فیلم، یک کارتون، تصاویری که از از قبل دیده بودید یا هر چیز دیگری فکر کنید و آنها را به چیزهای جدیدی که قصد دارید یاد بگیرید ارتباط دهید. اگر مطلبی هست که در یادگیری آن مشکل دارید، می توانید یک شعر بر اساس آهنگ و ملودی که از پیش بلد بوده اید، برای آن بنویسید و یا با کشیدن یک نقاشی یا یک شخصیت کارتونی سعی کنید مطلب را به خاطر بسپارید. هرچه احمقانه تر، بهتر! ما تمایل داریم که مطالب احمقانه و با مزه را بهتر از مطالب خسته کننده به خاطر بسپاریم.
  • ابتدای کلمات را به هم بچسبانید و یک کلمه ی آشنا بسازید. با به خاطر سپردن این کلمه می توانید کل مطلب را به خاطر بیاورید.
  • مطالب درسی را به صورت یک نقشه درآورید و آنها را روی یک کاغذ بزرگ به تصویر بکشید. اسم درس را بزرگ در یک گوشه بنویسید و بعد سر فصلها را در نقاط مختلف کاغذ به عنوان نام جزایر مختلف در نظر بگیرید. حالا از خلاقیت خود استفاده کنید و  نکات مهم هر فصل را در کنار نام هر فصل بگنجانید. نقشه درسی شما آماده است تنها کافی است که با نگاهی کلی به این نقشه قبل از امتحان تمام مطالب را به خاطر بیاورید.
10
گروهی درس بخوانید.

تعدادی از دوستان را دور هم جمع کنید و از آنها بخواهید که فلش کارت های خود را همراه خود بیاورند. فلش کارتها را نوبتی به هر فرد بدهید و از آنها بخواهید که به سوال پشت برگه جواب دهد. در صورت جواب اشتباه نوبت به نفر بعدی می رسد که به سوال جواب دهد و برای نفر قبل و دیگران توضیح دهد. در صورت جواب درست امتیاز کسب می کند و در انتها همه منکات جدیدی یاد می گیرند که قبلا نمی دانستند، و در ضمن نقاط ضعف خود را پیدا می کنند. یک جایزه کوچک برای نفر اول این بازی را سرگرم کننده تر می کند.

11
وقتی همه خوابند درس بخوانید.

صبح زود یا اخر شب که همه جا ساکت و آرام است زمان مناسبی برای درس خواندن است. 

نکته ها: 
  • آب بنوشید. 2% کاهش آب بدن 20% تمرکز شما را از بین می برد.

  • ابتدا مطالبی را بخوانید که برایتان سخت تر است. در ابتدای درس خواندن ذهن هشیار تر و آماده تر است. بنابر این مطالب سخت تر را راحت تر یاد می گیرید.

  • با یک دوست برای درس خواندن برنامه ریزی کنید. موضوعات مشخصی را برای خواندن و یادگیری مشخص کنید و بعد در یک زمان مشخص در کنار هم از یکدیگر بپرسید و نقاط مبهم را برای یکدیگر توضیح دهید.

  • درس خواندن را 30 تا 90 دقیقه بعد از غذا خوردن شروع کنید. 

  • درس خواندن در آخر شب در صورت عدم برنامه ریزی و خستگی وقت تلف کردن است. اگر می خواهید دیروقت و شب هنگام درس بخوانید مطمئن شوید که از قبل خواب کافی داشته اید. بیدار شدن در نیمه شب و صبح زود ایده ی بهتری است.

  • جلوی تمایل ذاتی خود در برابر وسوسه های وقت گذراندن را بگیرید. به خودتان نگویید که ابتدا فلان کار را انجام میدهم و بعد درس می خوانم. همین حالا، درس خواندن را شروع کنید. 

منابع

دیدگاه

1

دیدگاه ها

RoozbehE's picture
RoozbehE
برای اونهایی که موسیقی در پس زمینه گوش میدن، موسیقی SPA و صداهای محیطی رو پیشنهاد میکنم (Ambient) امروزه رادیو های اینترنتی زیادی این موسیقی ها رو پخش می کنند. با تشکر از مطلب کارآمدتون. ;)
برای ارسال دیدگاه خود، وارد سایت شوید یا ثبت نام کنید