چگونه متواضع باشیم؟

Hossein Ghahramani's picture
گردآوری و ترجمه
حسین قهرمانی

خب اگر واقعا بی نقص باشید، متواضع بودن سخت است. اما حقیقت این است که هیچ کس بی نقص نیست. با این وجود هنوز هم متواضع بودن چندان ساده نیست، مخصوصا وقتی که در فضای جامعه حس رقابت و منیّت حکم فرما باشد. همه می دانیم که در تمامی فرهنگ ها و مذاهب، از تواضع به عنوان یک خصوصیت ارزشمند نام برده شده است و در دنیای واقعی و حتی دنیای غیر واقعی فیلم های سینمایی هم جدا از تمامی آن رقابتها و منیّت ها، تواضع خصیصه ای است که قهرمان و شخصیت خوب داستان را از شخصیت بد داستان متمایز می کند. اما چرا؟ و چگونه؟

خودتان را ارزیابی کنید
1
یک ارزیابی صادقانه از خودتان داشته باشید.

صادق بودن با خودتان بهترین سیاستی است که می توانید در پیش بگیرید. اگر اعتراف کنید که در بعضی زمینه ها ضعف دارید، دشمنان شما دیگر نخواهند توانست شما را با ضعف هایتان تهدید کنند و آزار دهند. در واقع آنها را خلع سلاح می کنید. خودتان را همانگونه که هستید بپذیرید.

2
محدودیت هایتان را بپذیرید.

مهم نیست که تا به چه اندازه با استعداد هستید و مهارت دارید همیشه کسی پیدا خواهد شد که کاری را بهتر از شما انجام دهد. به آنهایی که بهتر از شما هستند با این دید نگاه کنید که می توانند پتانسل و قابلیت کاری را بهتر به شما نشان دهند و به شما این ندا را می دهند که تا کجا می توان پیش رفت. حتی اگر شما در تمامی دنیا در کاری بهترین باشید، باز هم کارهایی هستند که دیگران بسیار بهتر از شما انجامش می دهند. پذیرش محدودیت ها به این معنی نیست که از رویاهایتان دست بکشید، و به معنی تسلیم شدن برای یادگیری چیزهای جدید و بهبود توانایی هایتان نیست بلکه برعکس، پذیرش محدودیت ها و ضعف ها اولین گام برای بهبود و ارتقاء توانایی ها و از میان برداشتن این محدودیتها است.  

3
عیب هایتان را ببینید و تشخیص دهید.

ما همیشه در مورد دیگران قضاوت می کنیم و آنها را نقد می کنیم چون از نقد کردن خودمان بسیار ساده تر است. به جای دیدن خودمان در آینه زندگی، عیب های دیگران را می بینیم. متاسفانه این یک رویکرد کاملا مخرب و بیحاصل است. قضاوت کردن در مورد دیگران بی آنکه عیب های خودمان را ببینیم باعث نزاع در روابط انسانی و عدم شکلگیری روابط جدید می شود. شاید حتی بدتر، باعث شود که که از اصلاح خودمان غافل شویم. بهتر است همیشه خودمان را از هر لحاظ، چه شرایط سنی و چه شرایط زمانی و مکانی جای شخص مقابل بگذاریم و بعد خودمان را نقد کنیم. می توانید ببینید که چقدر باعث بهبود رفتار شما می شود.

4
خودتان را در شرایط مختلف تصور کنید.

بیشتر چیزهایی که ما اعتبار انجامش را به خودمان می دهیم، در واقع حاصل شانس است. فرض کنید که با نمرات بالا از یک دانشگاه معتبر فارغ التحصیل شده اید. مطمئنا می توانید اعتبار تمامی آن ساعاتی که برایش زحمت کشیده اید و درس خوانده اید را به خودتان نسبت دهید. حالا در نظر بگیرید که شخص دیگری به باهوشی و سخت کوشی شما، پدر و مادری داشته است که کمتر از او حمایت کرده اند و در جایی متفاوت به دنیا آمده است و یا از روی بدشانسی یک انتخاب اشتباه در زندگی انجام داده است. آن شخص (که می توانست خود شما باشد) شاید الان پشت میله های زندان باشد؛ شاید الان در حال دست فروشی باشد یا شاید الان روی تخت بیمارستان در حال تلاش برای زنده ماندن است و شاید هم مرده باشد. همیشه به یاد داشته باشید که دیروز شما با ذره ای بدشانسی، می توانست سرنوشت امروز شما را در زندگی تغییر دهد و شاید فراتر از همه شانس شما از امروز سرنوشت دیگری برایتان رقم بزند.

استعداد های دیگران را تحسین کنید
1
استعدادها و توانایی های دیگران را تحسین کنید.

مدام با خودتان کلنجار بروید تا بتوانید دیگران را ببینید و آنها را به خاطر توانایی ها و به طور کلی آن چیزی که هستند، تحسین کنید. تفاوت افراد را با یکدیگر درک کنید و سعی کنید از بودن با افراد مختلف لذت ببرید. مسلم است که می توانید برای انتخاب دوستان خود سلیقه و علایق خاص خودتان را داشته باشید اما خودتان را عادت دهید که عقاید و سلایق خود را از خواست ها و ترس هایتان جدا کنید. انسانها را از دریچه وجود خودشان ببینید، آنها را تحسین کنید و به اشتباهاتشان لبخند بزنید. تنها کافی است وجود افراد متفاوت با سلایق و دیدگاه های متفاوت را بپذیرید؛ لازم نیست با آنها زندگی کنید.

2
از مقایسه کردن افراد و قرار دادن آنها در جایگاه برترین ها و بدترین های لیست ذهنی خود دست بکشید.

تقریبا غیر ممکن است که بتوانید متواضع باشید و در عین حال بخواهید دیگران را دسته بندی کرده و از همه "برتر" باشید. به تعداد انسان های این کره خاکی، شخصیت هایی وجود دارند دارای نقاط ضعف و قوت در زمینه های متفاوت. سعی کنید مسائل را بدون تعصب و بی طرفانه مورد قضاوت قرار دهید و بی طرفانه برای خود تعریفشان کنید. مثلا به جای اینکه بگویید فلان شخص بهترین یا بدترین گیتاریست تاریخ است، سعی کنید بگویید کدام مهارت او را دقیقا تحسین می کنید. می توانید خیلی ساده بگویید که با وجود توانایی های منحصر به فرد، از سبک او خوشتان نمی آید. مقایسه های بی معنی، متعصبانه و بی محتوا را کنار بگذارید و از هر کاری را بدون نگرانی از اینکه در آن بهترین هستید یا بدترین، فقط به خاطر لذت بردن و پیشرفت هرچه بیشتر در جهت مثبت انجام دهید. خودتان را نه با دیگران بلکه با خودتان مقایسه کنید.

ضعف هایتان را بپذیرید
1
از اشتباه کردن نترسید.

قسمتی از تواضع درک این مطلب است که شما هم می توانید اشتباه کنید. این موضوع را بپذیرید و بپذیرید که هر شخص دیگری هم ممکن است اشتباه کند، و بار عظیمی را از روی شانه های خود بردارید. هر شخصی تنها ذره ای از این دانش عظیم بشری را که طی قرن ها بر روی هم انباشته شده است را به همراه دارد. هیچ کس کامل نیست و هیچ کس از آینده آگاه نیست. پس هیچ کس نمی تواند ادعا کند که اشتباه نخواهد کرد.

2
به قضاوت دیگران در مورد خودتان اهمیت ندهید.

اینکه بپذیرید شما هم اشتباه می کنید و همیشه حق با شما نیست، آسان است. چیزی که سخت است، توانایی پذیرش این مطلب است که بشتر مردم حتی آنهایی که با شما مخالف هستند ممکن است حق داشته باشند. تسلیم شدن در مقابل یک حق قانونی همسرتان یا قبول اشتباه بعد از مشاجره و بحث کردن با فرزندتان، میزان پذیرش ضعف ها و محدودیت های شما را به یک مرحله جدید وارد می کند. به جای اینکه خیلی ساده فقط "بگویید" که قبول دارید انسان جایزالخطا است، باید در عمل هم این را ثابت کنید. کاملا واضح است که وقتی انجام دادن کاری اشتباه است باید بلافاصله آن را متوقف کنید. اما با نگاهی دقیقتر به خودتان در میابید که آنقدر ها هم که فکر می کنید از این قضیه پیروی نمی کنید.

3
حس نیاز به دانستن را دوباره در خود تقویت کنید.

بعضی از ما بعد از کسب چند موفقیت کوچک یا بزرگ و شنیدن تحسین های بی پایان، چاپلوسی و تملق دیگران این احساس واقعا در ما به وجود می آید که به قله رسیده ایم و دیگر نیازی به یادگیری چیزی در خود نمی بینیم. اما اگر دوباره نگاهی به بچه ها  بیندازیم آن احساس شگتی و کنجکاوی را و اتش دانستن را در چشمانشان می بینیم. این اتش باعث می شود که بدون تررس سوالاتشان را مطرح کنند و به دنبال جواب بروند. این احساس کنجکاوی و نیاز به دانستن باعث می شود از آن قله شاختگی پایین بیایید و متواضع تر شوید. آیا می دانید یک مایکروویو چگونه کار می کند؟ آیا می توانید یکی درست کنید؟ در مورد ماشینتان چی؟ مغز انسان؟ یک شاخه گل رز؟ هرچه دامنه داانستنی های ما بیشتر شود، بیشتر در میابیم که در مقابل دریای بیکران دانستنی ها هیچ نمیدانیم؛ و همین امر خود به خود ما را متواضع می کند.

کمک به دیگران
1
بخش بزرگی از تواضع، احترام به دیگران و بخشی از این احترام به دیگران، کمک کردن به آنها است.

انسانها را با هم برابر ببینید. میگویند: وقتی به کسی یا کسانی کمک کنی که می دانی در عوض نمی توانند به تو کمکی بکنند، متواضع بودن را آموخته ای.

2
عشق و مهربانی را تمرین کنید.

بدون شک عشق و مهربانی راهی است به سوی تواضع. به همه دنیا عشق بورزید و با مهربانی رفتار کنید و باور داشته باشید که آنها تواضع را در چشمان شما خواهند دید. زهر نیش دیگران را بگیرید و به آنها عشق و مهربانی هدیه کنید. اینها شعار نیست. کافی است فقط یکبار با دشمن خود با عشق و مهربانی رفتار کنید و نتیجه را بلافاصله با تمام وجود احساس کنید. متاسفانه غرور که روی دیگر سکه و نقطه مقابل تواضع است، بیشتر اوقات این اجازه را به ما نمی دهد.

شناخت استعداد ها و توانایی ها
1
متواضع بودن به این معنی نیست که نباید احساس خوبی در مورد خودمان داشته باشیم.

عزت نفس به معنای غرور نیست. هر دو از شناخت شما نسبت به توانایی ها و استعداد های شما نشأت می گیرند اما غرور ار نوع خود بینی با یک احساس عدم امنیت نیز همراه است. در حالی که عزت نفس یعنی احترام به خود و شکرگذار بودن به خاطر توانایی ها. 

نکته ها: 
  • به خاطر داشته باشید که تواضع محاسن زیادی با خود به همراه دارد. تواضع با خود احساس رضایت از زندگی، فشار های کمتر روحی، یک شخصیت دوست داشتنی، محبوبیت، دوستان خوب و بهبود روابط را به همراه خواهد داشت. 

  • داشتن دوستان متواضع علاوه بر این که شما را از یک جو رقابتی دور می کند، حس تواضع را نیز در شما تقویت می کند.

  • تظاهر به تواضع با متواضع بودن متفاوت است. کسانی که تظاهر به تواضع می کنند در واقع به دنبال خوشایند و ستایش دیگران هستند. دیگران خیلی زود متوجه این مطلب خواهند شد و اگر هم بتوانید چند نفری را فریب دهید، خودتان را نمی توانید فریب دهید. درواقع کسانی که به دنبال تواضع می گردنند در جستجوی آرامش هستند؛ چیزی که یک فرد متظاهر هرگز به آن دست پیدا نخواهد کرد.

  • تواضع را با چاپلوسی اشتباه نگیرید. تعریف و تمجید بیجای دیگران و کوچک شمردن خود برای رسیدن به منفعت شخصی، تفاوتش با تواضع از زمین تا آسمان است.

  • هرچند متواضع بودن خوب است اما در هیچ چیزی زیاده روی نکنید. هنگامی که دیگران به خاطر توانایی هایتان شما را تحسین می کنند، به جای انکار ستایش ها، از آن ها تشکر کنید.

منابع

دیدگاه

0

دیدگاه ها

برای ارسال دیدگاه خود، وارد سایت شوید یا ثبت نام کنید